Obowiązki pisarza – jak rozliczyć się z wydania i sprzedaży książki?

Każdy autor cieszy się, kiedy sprzedaż książki wzrasta. W ferworze sukcesu nie należy zapominać o dopełnieniu obowiązków – konieczności złożenia deklaracji podatkowej. Jak rozliczyć się z wydanej książki? Czy należy posiadać działalność gospodarczą w przypadku osobistej dystrybucji powieści? Poznaj kwestie formalne związane z publikacją twórczości.

 

Samodzielne wydanie książki lub współpraca z wydawnictwem

Książkę można wydać na dwa sposoby: z wydawnictwem lub samodzielnie w ramach self-publishingu. Każdy z modeli ma swoje wady i zalety, a współpraca z wydawcą niesie korzyści związane z uproszczeniem rozliczenia z urzędem skarbowym. Autor podpisuje umowę o dzieło – na początku roku otrzymuje PIT i na jego podstawie składa deklarację podatkową. Przychody i koszty ze sprzedaży książki należy jedynie wpisać w odpowiednie rubryczki. Proste? Jak drut!

 

Natomiast decydując się na self-publishing w Polsce dopełnienie obowiązków skarbowych staje się nieco bardziej skomplikowane. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości należy zagłębić się w przepisy dotyczące przedsiębiorców i prowadzenia działalności gospodarczej.

 

Wydanie książki a działalność gospodarcza

Przyjrzymy się definicji działalności gospodarczej z Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, aby rozwiać wątpliwości dotyczące założenia firmy przez autora samodzielnie wydającego książki:

jak rozliczyc wydanie ksiazki

Jak interpretować powyższy fragment? Autor musi założyć działalność gospodarczą, jeśli wydanie książki jest działalnością:

  • zarobkową – nie ma znaczenia, czy sprzedaż książki przynosi zyski, czy straty, liczy się sam zamiar odniesienia korzyści finansowych,
  • prowadzoną w sposób zorganizowany – np. podpisanie długoterminowej umowy na dodruk książki, podjęcie aktywnych działań promocyjnych i sprzedażowych,
  • prowadzoną w sposób ciągły – wydawanie książek staje się sposobem na życie i źródłem utrzymania; pisarz wiąże z rynkiem książki długotrwałe plany i zamierza działać w dłuższej perspektywie, pisząc i wydając kolejne powieści.

 

Autorzy chcą osiągnąć zyski ze sprzedaży książki, więc punkt o zarobkowym celu wydania powieści zostaje spełniony. Następnie należy przyjrzeć się warunkowi ciągłości oraz zorganizowania.

 

Brak ciągłości i zorganizowania = brak działalności gospodarczej

Załóżmy, że osoba pracująca na etacie postanowiła napisać kryminał i wydać go własnym sumptem (sfinansować samodzielnie) w wydawnictwie lub drukarni. Książkę zamierza sprzedawać w domu, przez znajomych i online. Nie będzie podejmowała aktywnych działań promocyjnych. Na razie nie wie, czy wyda kolejną powieść. Pisanie traktuje jako hobby.

 

W tym przypadku nie trzeba zakładać działalności gospodarczej, ponieważ wydanie książki:

  • ma charakter incydentalny, jednorazowy – nie można mówić o ciągłości;
  • nie ma znamion działalności zorganizowanej – nie zostały podpisane długoterminowe umowy na promocję powieści, sprzedaż będzie odbywała się w zależności od sprzyjających okoliczności.

 

O konieczności otwarcia firmy decyduje ciągłość i zorganizowanie. Warto pamiętać, że obie przesłanki muszą być spełnione. Podczas wydania kolejnych powieści radzę się jednak zastanowić nad założeniem działalności, ponieważ trudno będzie wytłumaczyć urzędnikowi skarbowemu, że wydanie 2., 3., 5. czy 10. książki nadal nie ma znamion działalności ciągłej i zorganizowanej.

 

Sprzedaż książki a podatek w przypadku braku DG

Brak konieczności założenia działalności gospodarczej nie zwalnia autora od rozliczenia się z urzędem skarbowym. Art.13 pkt 2 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza przychody ze sprzedaży książek jako:

 

jak rozliczyc sprzedaz ksiazki

 

Oznacza to, że pisarz musi rozliczyć się z każdego egzemplarza, wpłacając co miesiąc zaliczkę na podatek dochodowy, a po zakończeniu roku podatkowego należy rozliczyć dochód w deklaracji rocznej.

 

Jak obliczyć podatek od sprzedaży własnej książki?

Wszystkie przychody oraz koszty najlepiej zapisywać w zeszycie lub arkuszu kalkulacyjnym, aby w kolejnych miesiącach bez problemu obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy. Przychodami autora w przypadku działalności wykonywanej osobiście będą wpływy otrzymane ze sprzedaży książki. Natomiast koszty można określić na dwa sposoby:

  • przyjmując rozliczenie ryczałtowe – jako 20% lub 50% (w przypadku korzystania z praw autorskich) przychodu,
  • rozliczając faktycznie poniesione i udokumentowane koszty.

 

Jeśli sprzedaż powieści wiązała się z poniesieniem kosztów wyższych niż 50%, autor może dokonać obniżenia przychodu o koszty rzeczywiste, o ile potrafi je udowodnić. W takich przypadkach najlepiej korzystać ze wsparcia biura rachunkowego, które doradzi najlepsze rozwiązanie rozliczenia z fiskusem.

 

Opodatkowanie sprzedaży własnej książki – przykład

Obliczmy zaliczkę na podatek dochodowy przy następujących założeniach:

obliczanie podatku dochodowegoLiczba wydanych egzemplarzy: 300 szt.
Koszty wydania: 3000 zł
Koszt wydania 1 egzemplarza: 10 zł

Sprzedaż w miesiącu wyniosła 20 szt.
Przychody ze sprzedaży: 500 zł.

 

Obliczenie zaliczki przy przyjęciu 50% kosztów uzyskania przychodu:

Przychód: 500 zł
Koszty: 500 zł * 50% = 250 zł
Dochód: 500 zł – 250 zł (koszty) = 250 zł.
Zaliczka na podatek: 250 zł *18% = 45 zł

 

Obliczenie zaliczki przy przyjęciu rzeczywistych kosztów uzyskania przychodu:

Przychód: 500 zł
Koszty: 20 szt. *10 zł/szt. = 200 zł
Dochód: 500 zł – 200 zł (koszty) = 300 zł
Zaliczka na podatek: 300 zł *18% = 54 zł

 

Takie obliczenia pisarz musi dokonywać w każdym miesiącu.

 

Rozliczanie sprzedaży książek w działalności gospodarczej

Tutaj sprawa jest bardziej skomplikowana i nie prostej formuły na obliczenie podatku dochodowego, ponieważ pod uwagę należy wziąć m.in. formę opodatkowania (na zasadach ogólnych, podatek liniowy, formy zryczałtowane), korzystanie ze zwolnienia z podatku VAT, istnienie innych kosztów prowadzenia działalności. Zanim zdecydujesz się założyć firmę, polecam udać się po poradę do specjalisty – np. doradcy podatkowego lub biura rachunkowego, który podpowie, jak będzie wyglądało rozliczanie z fiskusem.

 

Wydanie książki i rozliczenia z US – podsumowanie

rozliczenie z urzedem skarbowymZ mojego punktu widzenia najkorzystniejszą opcją dla autora jest wydanie książki z wydawnictwem. Wtedy kwestie podatkowe spadają na wydawcę, który odprowadza zaliczki na podatek dochodowy oraz wystawia PIT roczny. Jeśli jednak zdecydujesz się na self-publishing, możesz od razu pomyśleć o założeniu działalności gospodarczej. Przepisy podatkowe są na tyle niejasne, że pozostawiają duże pole do interpretacji i zdarza się, że każdy urząd skarbowy inaczej rozstrzyga zaistniałe wątpliwości. A z organami podatkowymi lepiej nie zadzierać – kary finansowe mogą być o wiele wyższe niż zarobki ze sprzedaży powieści.